TCK 61 Madde Cezanın Belirlenmesi

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM:CEZANIN BELİRLENMESİ VE BİREYSELLEŞTİRİLMESİ

CEZANIN BELİRLENMESİ

Madde 61 - (1) Hâkim, somut olayda;

a) Suçun işleniş biçimini,

b) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları,

c) Suçun işlendiği zaman ve yeri,

d) Suçun konusunun önem ve değerini,

e) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını,

f) Failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığını,

g) Failin güttüğü amaç ve saiki,

Göz önünde bulundurarak, işlenen suçun kanunî tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirler.

(2) Suçun olası kastla ya da bilinçli taksirle işlenmesi nedeniyle indirim veya artırım, birinci fıkra hükmüne göre belirlenen ceza üzerinden yapılır.

(3) Birinci fıkrada belirtilen hususların suçun unsurunu oluşturduğu hâllerde, bunlar temel cezanın belirlenmesinde ayrıca göz önünde bulundurulmaz.

(4) Bir suçun temel şekline nazaran daha ağır veya daha az cezayı gerektiren birden fazla nitelikli hâllerin gerçekleşmesi durumunda; temel cezada önce artırma sonra indirme yapılır.

(5) Yukarıdaki fıkralara göre belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenir.

(6) Hapis cezasının süresi gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir. Bir gün, yirmidört saat; bir ay, otuz gündür. Yıl, resmî takvime göre hesap edilir. Hapis cezası için bir günün, adlî para cezası için bir Türk Lirasının artakalanı hesaba katılmaz ve bu cezalar infaz edilmez.

(7) (Ek fıkra: 29/06/2005-5377 S.K./7.mad) *1* Süreli hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı bu Madde hükümlerine göre belirlenen sonuç ceza, otuz yıldan fazla olamaz.

(8) (Ek fıkra: 29/06/2005-5377 S.K./7.mad) *1* Adlî para cezası hesaplanırken, bu Madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adlî para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.

(9) (Ek fıkra: 06/12/2006 - 5560 S.K. 1.md) Adlî para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü suçlarda bu cezaya ilişkin gün biriminin alt sınırı, o suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az; üst sınırı da, hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz.

(10) Kanunda açıkça yazılmış olmadıkça cezalar ne artırılabilir, ne eksiltilebilir, ne de değiştirilebilir.

GEREKÇE :
Maddede cezanın belirlenmesinde izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Birinci fıkrada, temel cezanın belirlenmesinde hangi husus¬ların göz önünde bulundurulacağı bentler hâlinde gösterilmiştir.
Maddenin birinci fıkrasında temel cezanın belirlenmesinde göz önünde bulundurulacak hususlardan bazıları, özel suç tanımlarında cezanın artırılmasını veya azaltılmasını gerektiren nitelikli unsurlar olarak belirlen¬miş olabilir. Bu durumda, söz konusu nitelikli unsurlar, birinci fıkraya göre temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınmayacaktır. Bu düşüncelerle, maddenin ikinci fıkrasında mükerrer değerlendirme yasağı vurgulanmıştır.
Maddenin üçüncü fıkrasında, bir suçun temel şekline nazaran daha ağır cezayı gerektiren birden fazla nitelikli unsurunun gerçekleşmesi hâ¬linde, temel cezanın en ağır cezayı gerektiren nitelikli unsura göre belirlen¬mesi gerektiği vurgulanmıştır.
Suçun temel şekline nazaran daha az cezayı gerektiren nitelikli unsu¬run varlığı hâlinde temel ceza üzerinden indirim yapıldıktan sonra, sırasıyla yapılacak olan artırım ve indirim sebepleri dördüncü fıkrada belirlenmiştir. Buna göre, sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş kü¬çüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî se¬beplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenir.
Tekerrür, cezanın ağırlaştırılması nedeni olarak görülmediği için, ce¬zanın belirlenmesi açısından Tasarıda benimsenen sıralamada yer alan teker¬rür çıkarılmıştır.
5357 SAYILI KANUN İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERİN GEREKÇESİ :
Kanunun 49 uncu maddesine göre, aksine hüküm bulunmayan hallerde, süreli hapis cezasının alt sınırı bir ay, üst sınırı ise yirmi yıldır. Bu alt ve üst sınır, ilgili suç tanımındaki temel ceza açısından belirlenmiştir. Bu itibarla, 49 uncu madde hükmü, sonuç ceza bakımından bir sınır oluşturmamaktadır. Başka bir deyişle, somut olayla ilgili olarak belirlenen sonuç ceza yirmi yıldan fazla olabilecektir. Ancak, bu durumda belirlenen sonuç cezaya yine de bir sınırlama gereği bulunmaktadır. Böyle bir sınırlama, müebbet hapis cezasında koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken asgari süre bakımından önem taşımaktadır. Bu ihtiyaç nedeniyle, 61 inci maddeye eklenen yedinci fıkra ile, hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı belirlenen sonuç cezanın otuz yıldan fazla olamayacağı kabul edilmiştir.
Keza, adli para cezasının hesaplanmasında başta Yargıtay olmak üzere hâkim ve savcılarda oluşan tereddüdün giderilmesi amacıyla, söz konusu maddeye yeni bir fıkra eklenmiştir.
I. Cezanın belirlenmesi : Cezanın belirlenmesine ilişkin düzenleme TCK nun 61. maddesinde yapılmıştır. 765 sayılı TCK nun 29. maddesine karşılık gelen bu düzenlemede eski düzenlemeye oranla daha ayrıntılıdır. Bunu yanı sıra, 61. madde hükmün oluşturulmasında ceza tertibinin sırasında değişiklik yapmıştır.
Hakim; yargılama sonucunda sanığın üzerine atılı suçu işlediğini, suçun unsurları ile oluştuğunu, ceza sorumluluğunu veya kusurluluğu kaldıran bir nedenin olmadığını tespit ettiği takdirde sanığa bir ceza tayin edecektir. İşte 61/1 maddesinde hakimin sanığa vereceği temel cezayı tayin ve tespit ederek nelere dikkat edeceği hükme bağlanmıştır.
Buna göre hakim somut olayda;
a) Suçun işleniş biçimini,
b) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları,
c) Suçun işlendiği zaman ve yeri,
d) Suçun konusunun önem ve değerini,
e) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını,
f) Failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığını,
g) Failin güttüğü amaç ve saiki,
Göz önünde bulundurarak, işlenen suçun kanunî tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirler.
Hakimin bu belirmeyi yaparken yeni 61/3 maddesinde bir sınırlama ile karşı karşıyadır. “Her durum hükümde bir kere dikkate alınır” şeklinde ifade edilebilecek ilkeye göre hakim, birinci fıkrada belirtilen unsurların suçun unsurunu oluşturduğu takdirde bu unsurları ayrıca suçun temel cezasının tespitte kullanamayacaktır. Örneğin; hırsızlık suçunun geceleyin işlenmesi bir ağırlaştırıcı nedendir. Hakim hırsızlık suçuna ilişkin olarak alt ve üst sınırlar arasında bir ceza tayin ederken artık suçun 61/1-c maddesi uyarınca gece vakti işlendiğini ( suçun işlendiği zamanı ) belirterek bir teşdit uygulaması yapamayacaktır. Teşdit uygulayacak ise 61/1 de yer alan başka nedenlere dayanmalıdır. Aksi durumda suçun gece vakti işlenmiş olması hem temel cezayı belirlemede etkili olmuş ve hem de cezanın artırılma nedeni olarak uygulanmış olacaktır.
Yeni düzenlemede hükmün kurulmasında sıra konusu değişmiştir.
Buna göre; yine eskiden olduğu gibi temel ceza belirlendikten sonra önce artırma sonra indirme yapılacaktır ancak eskiden olduğu gibi artırma ve indirmenin kendi içinde sıralanmasında fiile bağlı sebepler, şahsi sebepler gibi bir ayrım yoktur. Bu nedenle, cezada artırım veya indirim yaparken bunlar içindeki sırayı artırım ve indirim nedenlerinin kanunda belirlenen sırası belirleyecektir.
Yine öncelikle suçun niteliğine ilişkin sebepler uygulanacaktır. 61/4 maddesi uyarınca öncelikle suça ilişkin nitelikli hallere dair artırım ve indirim nedenleri uygulanır.
Bu nedenler uygulandıktan sonra 61/5 maddesi uyarınca;
Teşebbüs (m.35), İştirak (m. 37, 38, 39, 40, 41), Zincirleme suç (m.43), Tahrik (m.29), Yaş (m.31), Akıl Hastalığı (m.32), Şahsi İndirim Sebepleri (örneğin etkin pişmanlık, akrabalık nedeniyle yapılacak indirimler) ve Takdiri İndirim nedenler (m.62) bu SIRA GÖZETİLEREK uygulanır.
Yeni düzenlemede en dikkat çekici değişiklik teşebbüsün ve şahsi indirim nedenlerinin yerinin değişmiş olmasıdır.
Buna göre örnek bir hüküm kurmak gerekir ise;
a)Hırsızlık suçundan m 141/1 1 yıl hapis cezası,
b)Gece vakti işlendiği için 143/1 maddesi uyarınca 1/3 artırılarak 1 yıl 4 ay hapis cezası,
c)Malın değeri az olmakla 145/1 maddesi uyarınca takdiren 1/2 oranında indirilerek 8 ay hapis cezası,
d)Suç teşebbüs aşamasında kalmakla 35. madde uyarınca 1/4 indirimle 4 ay hapis cezası,
e)Suça yardım eden olarak katılmakla 39/2-b yollamasıyla 39/1 maddesi uyarınca 1/2 oranında indirilerek 2 ay hapis cezası,
f)Aynı fiilin aynı kişiye karşı bir suç işleme kararı ile birden fazla kere işlenmesi nedeniyle (zincirleme suç) 43/1 maddesi uyarınca 1/4 artırılarak 2 ay 15 gün hapis cezası,
g)Sanık suç tarihinde 16 yaşında olduğundan cezasının 1/2 oranında indirilerek 1 ay 7 gün hapis cezası,
h)Sanığın kovuşturma başlamadan önce eşyayı iade etmesi nedeni ile cezasının 168 madde uyarınca 1/3 indirim yapılarak 24 gün hapis cezası,
i)Takdiri indirim nedeni 62. madde uyarınca 1/5 oranında indirilerek 19 gün hapis cezası
j)Ceza miktarı ve yaşı itibarıyla cezasının 52. madde uyarınca günlüğü 20 liradan paraya çevrilerek 380 lira adli para cezası

Yeni yorum gönder

Bu alanın içeriği gizlenecek, genel görünümde yer almayacaktır.
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <img> <b> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.