TCK 55 Madde Kazanç müsaderesi

Kazanç müsaderesi
MADDE 55. - (1) Suçun işlenmesi ile elde edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddî menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesine karar verilir. Bu fıkra hükmüne göre müsadere kararı verilebilmesi için maddî menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir.
(2) Müsadere konusu eşya veya maddî menfaatlere elkonulamadığı veya bunların merciine teslim edilmediği hâllerde, bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmedilir.
GEREKÇE :
Maddede, suç işlemek yoluyla kazanç elde edilmesini engelleyecek etkin bir yaptırım olarak kazanç müsaderesine ilişkin düzen¬leme yapılmıştır. Bu düzenleme ile güdülen temel amaç, suç işlemek yoluyla kazanç elde edilmesinin önüne geçilmesidir. Bu nedenle yeni hükümde ka¬zanç müsaderesi kapsamlı bir biçimde düzenlenmiş ve suç işlemek suretiyle veya suç işlemek dolayısıyla elde edilen ekonomik kazançların müsaderesi olanaklı hâle getirilmiştir. Böylece, kazanç müsaderesi, “karapara aklama”, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti, dolandırıcılık, kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma gibi ekonomik çıkar elde etme amacıyla işlenen suçlara karşı etkin biçimde caydırıcılık özelliği olan bir yaptırım niteliğine kavuştu¬rulmuştur. Bu hükmün uygulanmasında mağdurun ve iyi niyetli üçüncü ki¬şilerin hakları korunacak, bunlara ait maddî değerler kazanç müsaderesine tabi tutulmayacaktır.
Düzenleme ile getirilen diğer bir yenilik, kaim değerin müsaderesidir. Buna göre, müsadere konusu ekonomik değerin harcama, imha, tüketme gibi hareketlerle müsaderesinin imkansız kılınması hâlinde, karşılığı para tutarı¬nın müsaderesine karar verilecektir.

II. MÜSADERE
Yeni Ceza Kanununda müsadere; eşya müsaderesi ve kazanç müsaderesi olarak 2 madde halinde düzenlenmiştir. 54. maddede eşya müsaderesi; 55. maddede kazanç müsaderesi yer almaktadır. Yürürlükteki Ceza Kanunu sisteminde müsadere çok ilkel ve ihtiyaçlara cevap vermeyen bir mahiyet taşımaktadır. Bu nedenledir ki uygulamamızda yürürlükteki Ceza Kanunun 36. maddesinin ihtiyaçlara cevap verecek şekilde düzenlenmesi yönünde bir eğilimden ziyade 36. madde orada olduğu gibi dursun ama çeşitli kanunlarda, çeşitli suçlarla bağlantılı olarak müsadere hükümlerine yer verme şeklinde bir anlayış hakimdir. Hatta yürürlükteki Ceza kanunda 36. madde genel bir müsadere maddesi olarak varlığını devam ettirmesine rağmen çeşitli, suçlarla bağlantılı olarak ayrıca müsadere hükümlerine yer verilmiştir. Mesela rüşvet , müstehcenlik, müstehcen neşriyat ile ilgili olarak ayrı müsadere hükümlerine yer verilmiştir. Yine kazanç müsaderesine ilişkin bir hüküm yürürlükteki Ceza Kanunda bulunmamasına rağmen, göçmen kaçakçılığına ilişkin olarak 201/a ve b maddelerinde müsadereye ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Bu kazuistik sistem yeni Ceza Kanunu sistematiğinde ortadan kaldırılmıştır. Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanunda bulunan müsadereye ilişkin hükümler, Orman Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda, Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda vs, pek çok kanundaki müsadereye ilişkin bütün hükümler yeni Ceza Kanununun bu düzenlemeleri karşısında uygulama kabiliyetini yitirmiş olacaktır. Yeni Ceza Kanunun 54 ve 55. maddeleri formülasyonları itibari ile bugün ihtiyaçları karşılayacak açık, seçik ve net bir sistem ortaya çıkarmaktadır.
Müsadere, 765 s. Türk Ceza Kanununun 36. maddesinde düzenlenmişti.
5237 s. yeni Türk Ceza Kanununda "müsadere" müessesesi yeniden düzenlenmiş ve "kazanç müsaderesi" ile "kaim değer müsaderesi"ne yer verilmiştir.
1. Eşya müsaderesi ; 54. maddede düzenlenmiştir.
Yapılan yeni düzenleme ile getirilen temel değişiklik, müsaderenin hukukî niteliğinin bir güvenlik tedbiri olduğunun kabul edilmesidir. İşte bu nedenledir ki, müsadereye hükmedilmesi için bir suçun işlenmesi zorunlu olmakla birlikte, bu suçtan dolayı bir kimsenin cezaya mahkûm edilmesi gerekmemektedir. Örneğin suç işlenmesinde kullanılan tehlikeli eşya, bunu kullanan fail, çocuk veya akıl hastası olması nedeniyle cezalandırılamasa dahi, müsaderesine hükmedilecektir.
Suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen eşyanın müsaderesine karar verileceği kabul edilmiştir. Ancak, bunun için, eşyanın iyi niyetli üçüncü kişilere ait olmaması gerekir. Başka bir deyişle, kişinin suçun işlenmesine iştirak etmemesi, suçun işlenişinden haberdar olmaması durumunda, sahibi bulunduğu eşya bir suçun işlenmesinde kullanılmış olsa bile, müsadereye hükmedilemeyecektir.
Suçun işlenmesinde kullanılmak üzere hazırlanmış olan eşya ise, suçun icra hareketlerine henüz başlanmamış ise, sadece bu nedenle müsadere edilemeyecektir. Ancak bu eşyanın niteliği itibarıyla kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlak açısından tehlikeli olması durumunda müsaderesine hükmedilecektir (m. 54/1).
Bu iyi niyeti nasıl değerlendireceğiz ? Örneğin, kişi belli ihtiyacın görülmesi amacına yönelik olarak, otomobilini bir arkadaşına ödünç olarak vermiştir, emanet etmiştir. Arkadaşı bu otomobili meşru bir ihtiyacını karşılamak için değil de bir başka suçun işlenmesinde kullanmıştır. 8. Ceza Dairesinin kararına yansıyan olayda göçmen kaçakçılığı suçunun işlenmesinde otomobil kullanılmıştı. Şimdi burada iyi niyet neyi ifade edecektir. Burada şunu sormamamız lazım. Bu kişi gerekli dikkati özeni göstermiş olsaydı bu otomobilin meşru bir amaç için değil de bir suçun işlenmesinde kullanılacağını anlayabilirdi şeklinde bir muhakemeden hareketle bu otomobili müsadere edecek miyiz ? Burada dikkat edilmesi gereken husus şu ; kişi eşyasını bir suçun işlenmesini amacıyla bir başkasına vermişse bu eşya müsadere edilecektir. Bu durumda, aslında bu kişi o suçun işlenmesine de yardım eden sıfatı ile iştirak etmekten dolayı sorumlu tutulacaktır. Ama böyle bir iştirak ilişkisi yoksa bu kişiyi biz cezalandıramayacağımız gibi sadece meşru bir amacın meşru bir ihtiyacın giderilmesine yönelik olarak eşyasını başkasına kullandırmış olması halinde bu eşyanın müsaderesine de karar verilememelidir.
A. DEĞER MÜSADERESİ : Müsadere konusu eşyanın ortadan kaldırılması, elden çıkarılması, tüketilmesi veya müsaderesinin başka bir surette imkânsız kılınması halinde; bunun değeri kadar para tutarının (kaim-mukabil-muadil değerin) müsaderesi öngörülmüştür (m. 54/2).
B. MÜSADEREDE ORANTILILIK : Getirilen temel değişikliklerden biri de, müsaderede "orantılılık" kuralının kabul edilmesidir. Buna göre, suçta kullanılan eşyanın müsadere edilmesinin, işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağının anlaşılması halinde, eşyanın müsaderesine hükmedilmeyecektir. Bu hüküm, yalnızca suçta kullanılan eşya yönünden uygulanacaktır (m. 54/3). Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya, her halükârda müsadere edilecektir (m. 54/4).
C. KISMİ MÜSADERE : Bir şeyin sadece bazı kısımlarının müsaderesi gerektiğinde, tümüne zarar verilmeksizin, bu kısmı ayırmak mümkün ise, sadece bu kısmın müsaderesine karar verilecektir (m. 54/5). Örneğin, suça konu olan şey film ise ve bu filmin tümünün değil ama bazı sahnelerinin müstehcen (m. 226) olduğu tespit edilmişse, filmin müstehcen olan kısımları çıkartıldıktan sonra bütünlüğünü kaybetmiyorsa sadece suç teşkil eden sahnelerin; eğer bir filme sonradan porno nitelikte sahne ve bölümler ilave edilmişse sadece bu bölümlerin müsaderesine karar verilecektir.
D. PAY MÜSADERESİ :Müşterek veya iştirak halinde mülkiyete konu olan eşyada, suça iştirak eden kişinin payının müsaderesine karar verilmesi öngörülmüştür (m. 54/6).
2.Kazanç müsaderesi ; 55. maddede düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile güdülen temel amaç, suç işlemek yoluyla kazanç elde edilmesinin önüne geçilmesidir. Bu nedenle yeni hükümde kazanç müsaderesi kapsamlı bir biçimde düzenlenmiş ve suç işlemek suretiyle veya suç işlemek dolayısıyla elde edilen ekonomik kazançların müsaderesi mümkün hâle getirilmiştir. Böylece, kazanç müsaderesi, "karapara aklama", uyuşturucu madde ticareti, dolandırıcılık, kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma gibi ekonomik çıkar elde etme amacıyla işlenen suçlara karşı etkin biçimde caydırıcılık özelliği olan bir yatırım niteliğine kavuşturulmuştur. Bu hükmün uygulanmasında mağdurun ve iyi niyetli üçüncü kişilerin hakları korunacak, bunlara ait maddi değerler kazanç müsaderesine tabi tutulmayacaktır (m. 55/1).

Yeni yorum gönder

Bu alanın içeriği gizlenecek, genel görünümde yer almayacaktır.
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <img> <b> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.